Inleiding

Hebt u tijdens het surfen op internet wel eens op een interessante advertentie of link geklikt, waarna uw scherm werd overspoeld met pop-upvensters of uw browser u opeens naar allerlei onsmakelijke sites doorstuurde? Of hebt u wel eens een gratis programma gedownload en vervolgens gemerkt dat uw computer opeens uitermate traag reageerde omdat het programma al uw acties op internet bijhield, zonder dat u het doorhad? 

Welkom in de bedriegelijke wereld van spyware en adware. Deze programma's zijn meer dan alleen irritant. Ze kunnen ook een beveiligingsrisico meebrengen voor mensen die, zoals u, dagelijks van het internet gebruikmaken.

Spyware en adware

Spyware komt meestal op uw computer terecht zonder dat u het doorhebt of daarvoor toestemming hebt gegeven. Spyware wordt op de achtergrond uitgevoerd en wordt gebruikt om informatie te verzamelen of uw activiteiten bij te houden. Een heleboel spyware verzamelt informatie over uw computer en hoe u deze gebruikt. De spyware houdt bijvoorbeeld in de gaten welke websites u bezoekt. Van meer geraffineerde vormen van spyware is bekend dat ze uitermate persoonlijke informatie vastleggen en naar identiteitsdieven verzenden, van uw wachtwoorden en gebruikersnamen voor websites tot uw creditcardnummers of kopieën van expresberichten.

Adware heeft een iets ander doel dan spyware. Adware is bestemd om reclame-inhoud op uw computer te tonen. Adwareprogramma's maken vaak gebruik van pop-upvensters waarin advertenties en koppelingen naar andere websites worden getoond. Veel van deze reclame prijst legitieme producten aan. Sommige adware registreert uw surfactiviteiten en gebruikt die informatie om u meer gerichte reclame toe te zenden. Sommige mensen vinden het niet erg, maar anderen beschouwen deze praktijken een inbreuk op hun privacy.

De belangrijkste vraag is: Wilt u dit programma op uw computer hebben? Als het uw privacy en beveiliging in gevaar brengt zoals u deze definieert (of het op z'n minst irritant wordt), dan valt het duidelijk in de klasse van ongewenste software. En dat betekent dat u moet leren hoe u ermee om moet gaan.

Zo verwijdert u spyware en adware

Of ze nu tot beveiligingsrisico's of prestatieproblemen leiden, sommige soorten spyware zijn duidelijk meer dan alleen irritant. Zo kunnen spyware en adware die op de achtergrond druk bezig zijn de hulpbronnen van uw computer gaan overheersen, waardoor uw hele systeem kan vastlopen. Hoewel een langzame computer voor iedereen vervelend is, is het vooral erg lastig voor gebruikers die een kantoor aan huis hebben.

Vaak worden deze programma's geïnstalleerd samen met andere programma's die u heeft geladen. Natuurlijk staat er wel min of meer een kennisgeving in de licentieovereenkomst voor de software. Deze overeenkomsten zijn echter vaak vrij lang en de meesten van ons lezen ze niet van a tot z. Wat vaak gebeurt, is dat spyware of adware wordt gekoppeld aan freeware die u vanaf het internet downloadt. Terwijl sommigen dit als een acceptabel nadeel zien (je ontvangt gratis software en in ruil daarvoor krijgt de software-ontwikkelaar je computergebruik te zien), vinden anderen dit misleidend en opdringerig.

Intussen komt er een heleboel ongewenste software op uw computer terecht terwijl u over het web surft. In vele gevallen krijgt men u zover dat u iets downloadt door op een pop-upvenster of nagemaakt dialoogvenster te klikken. Sommige pop-ups bevatten een "urgent" of aanlokkelijk bericht. Mogelijk wordt u een gratis geschenk beloofd of wordt u erop gewezen dat u software moet downloaden om een webpagina te bekijken. Het venster presenteert vaak iets dat lijkt op een keuze tussen "ja" en "nee". Maar als u op het venster klikt, wordt in werkelijkheid spyware of adware naar uw computer gedownload. Sluit het venster dus gewoon zo snel mogelijk.

Zo voorkomt u spyware en adware

Er komt een heleboel onwelkome software op uw computer terecht, gedeeltelijk als gevolg van iets wat u hebt gedaan of nagelaten. Op de volgende manier kunt u ongewenste spyware of adware vermijden:

  • Wees selectief bij het downloaden van programma's naar uw pc. Ga na of u een programma echt nodig hebt voordat u het downloadt. En als u nog nooit van de softwareleverancier hebt gehoord, lees dan zijn website voor meer informatie over de mensen achter de technologie en over de technologie zelf. Kijk ook uit voor ActiveX, een veel gebruikt hulpmiddel voor het installeren van spyware zonder dat u het weet of er toestemming voor geeft. U kunt ActiveX via uw browservoorkeuren uitschakelen en later altijd weer inschakelen als een vertrouwde site het nodig heeft.
  • Lees de licentieovereenkomst. Het kan veel gedoe lijken om deze overeenkomsten te lezen, maar neem het zekere voor het onzekere: ga niet meteen naar het einde van de overeenkomst om op 'Akkoord' te klikken als u freeware installeert. Lees elke overeenkomst zorgvuldig door en let op informatie die erop wijst dat uw gegevens worden verzameld, want dit kan betekenen dat u tezamen met uw freebie spyware of adware ontvangt.
  • Wees op uw hoede voor oplichting in de vorm van antispyware. Op internet worden talloze antispywareprogramma's aangeboden die spyware niet of nauwelijks voorkomen. Sommige leiden zelfs alleen maar tot meer problemen. Verspreiders van deze programma's bieden vaak een gratis scan aan waarbij ze bijna altijd honderden spyware-programma's op uw computer ontdekken. Daarna vragen ze u meteen om hun nepproduct te kopen.
  • Pas op voor advertenties waar u op kunt klikken. Mijd programma's, met name freeware, die advertenties laten zien waar u op kunt klikken. Voor deze advertenties moet u op uw hoede zijn. Als u op de advertentie klikt, kan het gebeuren dat er iemand meekijkt om te zien hoe u erop reageert.

Conclusie

Helaas zullen spyware en adware niet snel van het toneel verdwijnen. Maar u kunt de zaak in de hand houden door zelf te beslissen wat al of niet op uw computer komt, en wat erop mag blijven.